Sponsorlu Bağlantılar

Osmanlı Ekonomisi

Categories AÖF 4.Sınıf
Sponsorlu Bağlantılar


Kız ve Erkek Öğrenci Yurtları için TIKLAYINIZ.

 Ünite:1 DÜNYA İMPARATORLUĞUNUN SORUNLARI
16.-18. YÜZYILLAR ARASI KLASİK DÖNEM OSMANLI EKONOMİSİ

Osmanlı imparatorluğun ’da kapitalizm öncesi hâkim üretim tarzı vergisel üretim tarzı idi.
Dirlik: Has, tımar ve zeamet topraklarının genel adidir.

Has: Geliri 100 000 akçeden fazla olan genellikle üst düzey bürokratların maaşı karşılığında kendilerine tevcih edilen tımar topraklarına verilen genel isim.

Zeamet: Geliri 20 000 ile 100 000 akçe arasında olan bürokratların maaşı karşılığında kendilerine tevcih edilen tımar topraklarına verilen isim

Tımar: Geliri O ile 20 000 arasında olan bürokratların maaşı karşılığında kendilerine tevcih edilen tımar topraklarına verilen isim
Ekonominin temel olgusu toplum ihtiyaçlarını karşılamaktı. 16-18 yy.’da Osm Dev’in dış siyasetinde öncelik saray, ordu, nüfusun ve loncaların ihtiyaçlarını karşılamaktı. Devlet ithalatı destekliyordu.

Avrupa’nın Artan Etkisi:

Osmanlı’nın 16 yyda karsılaştığı sorunlar

-Avrupa ülkelerinde askeri teknolojinin gelişmesi ve Osm’nin batıya doğru genişlemesinin durması

-Avrupa’da tarımsal urun talebinin artmasıdır.
Fiyat enflasyonun tek sebebi Osm’nin bütçe açıklarını karşılamak amacıyla sikkeleri tahsis etmesidir. Vergilerin değeri azalınca, devlet bütçe açıklarını kapatmak için yeni vergiler koydu. Bu da halkı fakirleştirdi. Tımar sistemi çözülmeye başladı.

Tımar sistemi işlevini yitirince Osmanlı tarım vergilendirmek için iltizam sistemi yaygınlaştırıldı. Devlet belirli bir yörenin vergi toplama yetkisini açık arttırma yöntemi ile mültezim denilen kişilere ihale ediyordu.

SANAYI DEVRIMININ ETKISI ALTINDA 19.YY MERKEZ-ÇEVRE ANTLASMASI

18 yyda İngiltere ticaretle uğraşmaya başlamış demir-çelik ve başka üretim dallarına girerek dünyanın ilk sanayi ülkesi olmuştur. 19 yyda sermaye birikimi hızlandı ve makineleşme oluştu. Sanayileşmiş ülkeler sanayileşmemiş ülkelere ordularını göndererek sömürgeleştirdiler.

Avrupa ülkeleri ve ABD uç asırdan beri genişleyen kapitalist dünya sisteminin merkezini oluşturdu. Osm Dev. Siyasi bağımsızlığına rağmen kapitalist merkez ülkelerinden gelen uyarılarla şekillendi.

19-20 YYDA OSMANLI IKTİSAT SİYASETİ
Osm Dev’nin iktisadi siyasetinde İstanbul’un iasesi ve maliyenin ihtiyaçları önemliydi.1838 de İngiltere ile iktisadi tavizler verilen Balta Limanı Ant imzalandı.

Antlaşma ile yabancılar ic gümrük vergilerinden muaf tutuldu. Osm Dev kendi gümrük vergilerini Avrupa devletleriyle birlikte saptamayı kabul etti.

1856 Islahat fermanı ve 1867 Nizamnamesi siyasi destek uğruna Avrupa devletlerine verlen iktisadi tavizlerdi.

Tahsis: Metalist para sisteminde paranın içindeki değerli maden oranını azaltma işlemidir.

1844 de son verilmiştir.
1840 da kaime denilen ilk kağıt para ortaya çıktı. 1863 de kurulan Bank-I Osmaniye’ye para basma yetkisi verildi.
1881 de Muharrem Kararnamesi ile Duyun Umumiye kuruldu.

1923 de Tesvik-I Sanayi Kanunu-u Muvakkati’ni uygulamaya koydu
Dünya Sistemine Eklemlenme
Osmanlı Dev 19 yy da ihracat ve ithalat yapan bir ülke haline geldi.

CUMHURIYET’IN İLK ALTI YILI

1923-29 yılları arasında Liberal Ekonomik sistem uygulandı. Lozan Ant 5 yıllığına gümrük politikasını sınırladı. Devlet tekelleri kurup bunları imtiyazlı yerli ve yabancı şirketlere devretmek suretiyle koruma altına aldı. Asar vergisi kaldırıldı.

1930-39 Korumacı – Devletçi Sanayileşme
1929 yılında yaşanan Dünya Ekonomik Buhranı ekonomi üzerindeki etkileri azaltmak için ithalatı kontrol etmeye ve ithal ikameci sanayileşmeye yöneldi.
1930 da MB kuruldu.
1933 de Beş Yıllık Sanayi Planı uygulanmaya başladı. Dokuma, un ve sekerde dışa bağımlılıktan kurtuldu.

1940-45 İkinci Dünya Harbi Yılları
Savasın ağır iktisadi etkileri;

-Erkeklerin silah altına alınması üretimi etkiledi.

-Buğday üretimi azaldı.
-İthalat azaldı.
-Sanayileşme programı askıya alindi.
-1940 da çıkarılan Milli Korunma Kanunu ile hükümet tedbirler aldı.

-1942 de Varlık Vergisi denilen servet vergisi alindi.
1944-46 yılları arası TMO vergisi ile tarımsal gelirleri vergilendirdi.

1946-53 Liberal Politikalarla Eklemlenme
Türkiye 1946 yılında doların kurunu 1.28 den 2.80’e çıkartarak devaluasyin yaptı ve gümrük vergisi dışında ithalatı kontrol eden kısıtlamalar gevşemeye başladı.
1947 de müzmin diş ticaret acık donemi başladı. Tarımsal üretim hızla arttı.

1954-61 Dış Ticarette Kontrole Dönüş
Tüketim mallarının ithalattaki payı azaldı dış ticaret açığı azaldı. Tarımın makineleşmesi, ulaştırmada karayollarına ağırlık verilmesi ve tedrici sanayileşme sonucu, ekonomi dış kaynaklara bağımlı hale geldi.

1961-79 Planlı İthal İkameci Sanayileşme
Türkiye 1961 de başlamıştır. Beş yıllık kalkınma planları sonucu dayanıklı tüketim malları sanayileri genişledi.

Ancak Türkiye yatırım malları ikamesinde yol alamadı.1973 de OPEC’in petrol fiyatlarına yaptığı büyük zamla uluslararası iktisadi daralma başladı.1977’e kadar Türkiye sanayileşme politikasını borçlanarak sürdürdü.

1980-89 LIBERAL POLITIKALARLA DUNYA SISTEMINE EKLEMLENME

Türkiye 1980 yılında 24 Ocak kararları ile yapısal uyum dışa açılma ihracata dayalı büyüme kavramlarıyla nitelenen yeni bir liberal politika dönemine girdi. Bu sisteminin ilk tedbirleri sik devalüasyonlarla esnek bir kur politikası izlemek, iç talebi daraltmak, teşvik ve sübvansiyonlarla ihracatı desteklemek, fiyat kontrollerini ve temel mallara yapılan sübvansiyonları kaldırmak oldu. Amaç ihracatı arttirip ödemeler dengesini sağlamaktı. 1984 den sonra ithalat da kademeli olarak serbestleştirildi.

1995 de Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği antlaşması yapılarak ülke ithalatı kontrol imkanlarından da feragat etti.
84 de döviz alim satımı serbestleştirildi.1989 da yurtdışına ve yurt dışından ülkeye sermaye transferleri serbestleştirildi.

  • Kaynak İndirme Bilgileri
  • Site: www.derscalisiyorum.com.tr
  • Dosya İçeriği: Osmanlı Ekonomisi
  • Dosya Boyutu/Türü: 24.6 KB/ Word
  • Dosya İndirme Linki: Tıklayınız.
Sponsorlu Bağlantılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir