Sözleşme Türleri

Categories Hukuk

Ünite:14 Sözleşme Türleri  

Satım, Kira, Hizmet Sözleşmeleri

Amaç 1: Satım sözleşmesinin tanımını verebilmek, unsurlarını saptayabilmek, türlerini kavrayabilmek, tarafların borçlarını ortaya koyabilmek ve sona erme nedenlerini belirleyebilmek

Satım sözleşmesiyle satıcı, satılan malın zilyetlik ve mülkiyetini, alıcının ödemeyi üstlendiği bir bedel (semen) karşılığında ona devretmeyi üstlenir. Malvarlıksal bir değer taşıyan her şey satım sözleşmesine konu olabilir. Bu sebepledir ki elektrik ve gaz gibi tabii kuvvetler de satılabilir. Satıcının alıcıya ödemek zorunda olduğu semen daima paradır.

Satımın; taşınır satımı, taşınmaz satımı, örnek üzerine satım, mülkiyeti saklı tutma şartıyla satım, deneme ve muayene şartıyla satım, taksitle satım ve artırmayla satım gibi çeşitli türleri vardır. Satıcının; satılan malı teslim ve mülkiyeti geçirme, satılanı saklama, ayıba ve zapta karşı garanti borçlarının yanında, alıcının da semeni (satış parasını) ödeme ve satılan şeyi teslim alma borçları vardır.

Amaç 2: Kira sözleşmesinin tanımını verebilmek, türlerini kavrayabilmek ve tarafların borçlarını ortaya koyabilmek

Kira sözleşmesiyle kiralayan, kira konusu olan şeyin kullanılmasını veya ondan yararlanılmasını belli bir süre için kiracıya bırakmayı, kiracı da buna karşılık kiralayana bir bedel ödemeyi üstlenirler. Kira sözleşmesinin başlıca iki türü vardır. Adı kira ve ürün kirası. Adi kira kiracıya, kiralanan şeyi sadece kullanma hakkını veren ve konusu mutlaka maddi bir şey olan kira türüdür.

Ürün kirası ise, kiralanan şeyi kullanma hakkının yanında, onun semerelerini (ürünlerini) toplama hakkını da verir. Bu sebepledir ki, ürün kirasının konusunu sadece ürün veren, hasılat getiren şeyler ile haklar oluşturabilir.

Kiralayanın borcu, kiralanan şeyi kullanılmaya uygun halde teslim etmek ve kira süresince onu bu halde bulundurmaktır. Kiracının borçları ise, kira bedelini ödemek, kiralanan şeyi özenle kullanmak ve sürenin sonunda kiralayana geri vermektir.

Amaç 3: Hizmet sözleşmesinin tanımını verebilmek, tarafların borçlarını belirleyebilmek

Hizmet sözleşmesiyle işçi, işverenin ödeyeceği ücret karşılığında belirli veya belirsiz bir süre için hizmet görmeyi üstlenir. İşçi, işverenin buyruklarına uymak, işi bizzat yapmak, işe özen göstermek ve işi dolayısıyla öğrendiği sırları saklamakla yükümlüdür. İşveren ise, işçiye ücretini ödemek, çalışması için gerekli alet ve malzemeyi sağlamak, işçiye dinlenme zamanı vermek zorundadır.

 Vekalet, Kefalet, Finansal Kiralama, Franchise, Factoring Sözleşmeleri

Amaç 1: Vekalet Sözleşmesinin tanımını verebilmek, Vekalet sözleşmesinin taraflarını ve bunların yükümlülüklerini kavrayabilmek, Sözleşmenin sona erme nedenlerini saptayabilmek

Vekalet sözleşmesiyle vekil, vekalet verene karşı bir işin idaresini veya bir hizmetin görülmesini üstlenir. Vekalet sözleşmesi ücretli olabileceği gibi ücretsiz de olabilir. Vekil kural olarak üstlendiği işi bizzat yapmak zorundadır, başkasına yaptıramaz. Ancak kanunda belirlenen ayrık durumlarda, o işi başkasına yaptırabilir.

Vekalet sözleşmesi, diğer sözleşmeler gibi normal sona erme sebepleriyle ortadan kalkabilir. Ayrıca vekalet sözleşmesine özgü sona erme sebebi olan azil veya istifa sebebiyle de vekalet sözleşmesi sona erebilir. İstifa, vekilin tek taraflı irade açıklaması ile sözleşmeyi sona erdirmesidir. Azil ise, vekalet verenin tek taraflı irade açıklaması ile vekilin görevine son vermesidir.

Amaç 2: Kefalet Sözleşmesinin tanımını verebilmek, Kefalet sözleşmesinin taraflarını ve bunların yükümlülüklerini kavrayabilmek, Sözleşmenin sona erme nedenlerini saptayabilmek

Kefalet, teminat (güvence) amacını güden sözleşmelerdendir. Kefalet sözleşmesiyle kefil borçlunun borcunu ifa etmemesi halinde bundan şahsen sorumlu olmayı alacaklıya taahhüt eder. Kefalet borcu ancak geçerli bir asli borcun mevcudiyeti halinde hüküm ifade ettiğinden “fer’i” borçtur. Kefalet borcu aynı zamanda “tali” bir borçtur; zira önce asıl borçlunun takip edilmesi ve borç asıl borçlu tarafından ödenmezse ondan sonra kefile başvurulması gerekir. Kefalet sözleşmesinin geçerli olarak doğabilmesi için, geçerli bir asli borcun mevcut olması, kefilin ehliyeti, sözleşmenin yazılı olarak yapılması ve kefilin sorumlu olacağı tutarın belirtilmiş bulunması gerekir. Kefil asıl borçlu ile birlikte, borçlunun kusur veya temerrüdünün kanuni sonuçlarından, dava ve takip masraflarından ve faizlerden sorumludur.

Amaç 3: Finansal kiralama sözleşmesinin tanımını verebilmek, finansal kiralama sözleşmesinin taraflarını ve bunların yükümlülüklerini kavrayabilmek, sözleşmenin sona erme nedenlerini saptayabilmek

Finansal kiralama sözleşmesinin esası, malın mülkiyet hakkı ile ekonomik olarak işe yararlılığının birbirinden ayrılması, malın hukuki sahibi ile ekonomik sahibinin farklı kişiler olmasıdır. Finansal kiralama sözleşmesi kiralayanın, kiracının istemi ve seçimi üzerine üçüncü kişiden satın aldığı veya başka şekilde sağladığı malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere ve belli bir süre feshetmemek şartı ile bedeli karşılığında, kiracıya bırakmayı öngördüğü bir sözleşmedir. Finansal kiralama sözleşmesinin esaslı unsurları; finansal kiralama konusu mal, finansal kiralama bedeli, feshedilmezlik süresi ve taraflar arasındaki anlaşmadır.

Kiracının temel borcu, kiralama bedelini ödemek, kiralayanın temel borcu ise, sözleşme konusu malı satın alarak veya başka şekilde sağlayarak zilyetliğini kiracıya bırakmaktır. Finansal kiralama sözleşmesi, süreli ise kendiliğinden sona erebileceği gibi, taraflardan birinin feshi ve sözleşmeden dönmesi gibi nedenlerle sona erer.

Amaç 4: Franchise sözleşmesinin tanımını verebilmek, franchise sözleşmesinin taraflarını ve bunların yükümlülüklerini kavrayabilmek, Sözleşmenin sona erme nedenlerini saptayabilmek

Franchising, bir kimsenin, başkasının ilke ve buyruklarına uyarak ve bir bedel karşılığında onun ürününü ya da hizmetini değerlendirerek pazarlama imtiyazı sağlamasıdır. Franchise verenin borçları, malları franchise alana kullandırma ve franchise alanı desteklemektir. Franchise alanın borçları ise; mal ya da hizmetin sürümünü yapmak ve artırmak, kendisine sunulan maddi olmayan malları kullanmak, işletme pazarlama ilkelerine uymak ve ücret ödemektir. Franchise sözleşmesi, sürenin sona ermesi, olağan fesih, olağanüstü fesih, taraflardan birinin ölümü, iflası ve ehliyetini kaybetmesi hallerinde sona erer.

Amaç 5: Factoring sözleşmesinin tanımını verebilmek, factoring sözleşmesinin taraflarını ve bunların yükümlülüklerini kavrayabilmek, sözleşmenin sona erme nedenlerini saptayabilmek

Factoring, müşterinin üçüncü kişilerden olan alacaklarının, factoring şirketi tarafından bedeli peşin ödenerek satın alınmasıdır. Mal ve hizmet satışı yapan bir ticari işletmenin vadeli alacaklarının factor denilen bir mali kuruluş tarafından, alacaklıya başvuru hakkı olmaksızın satın alındığı finansal hizmettir. Verilen tanımdan da anlaşılacağı gibi factoring işleminde üç ilgili taraf bulunmaktadır:Müşterinin alacaklarını, karşılığını peşin olarak ödeyerek devir ve satın alan şirket (factor), alacaklarını factoring şirketine devreden işletme (satıcı) ve müşterinin alacaklı olduğu işletme ya da kişi (borçlu).

  • Kaynak İndirme Bilgileri
  • Site: www.derscalisiyorum.com.tr
  • Dosya İçeriği: Sözleşme Türleri
  • Dosya Boyutu/Türü: 22.5 KB/ Word
  • Dosya İndirme Linki: Tıklayınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir